GIÁO SƯ HOÀNG TÍCH MỊCH

(Sinh năm : 1904)

Giáo sư, Hoàng Tích Mịch sinh năm 1904 là một nhà nghiên cứu y học nổi tiếng của Việt Nam. Ông sinh ra tại Bắc Ninh.

Giáo sư,  Hoàng Tích Mịch  được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về công trình về vệ sinh nước sinh hoạt, nước ăn, nước thải và sách

 giáo khoa và 38 công trình về vệ sinh thực phẩm-dinh dưỡng.

Hòa bình được lập lại trên miền bắc nước ta năm 1954, Cụ được cử là chủ nhiệm Bộ môn Vệ sinh - dịch tể, Trường đại học Y Hà Nội (1954 - 1975). Khi nước ta bắt đầu giảng dạy ở bậc đại học bằng tiếng Việt, cần đến hàng loạt sách giáo khoa cho sinh viên học tập, Cụ đã cùng những học trò giỏi của mình bắt tay vào biên soạn : Vi trùng học (1958), Vệ sinh học (1960), Dịch tễ học (1967), Thường quy kỹ thuật dùng cho các trạm vệ sinh phòng dịch tỉnh, thành phố (1970), Vệ sinh lao động (1973), Vệ sinh hoàn cảnh (1974), Vệ sinh thực phẩm và dinh dưỡng (1977), Vệ sinh xã hội (1978), Vệ sinh dịch tễ (tập I - II, 1979), Dịch tễ học đại cương và dịch tễ học từng bệnh (1981). Những sách này được sử dụng làm giáo trình cơ bản tại Trường đại học Y Hà Nội và các trường đại học y trong toàn quốc, trong đào tạo các bác sĩ chuyên khoa vệ sinh dịch tễ - y học dự phòng ở nước ta.

Hai mươi mốt năm giảng dạy tại Trường Đại học Y Hà Nội, Cụ đã trực tiếp đào tạo nhiều thế hệ các bác sĩ vệ sinh dịch tễ, hiện nay đang công tác trên mọi miền đất nước, nhưng đáng kể nhất là tại các cơ quan hệ thống y tế dự phòng, các trung tâm y tế dự phòng của 61 tỉnh, thành phố và tại 14 các viện, phân viện, trung tâm nghiên cứu, vụ chuyên ngành y học - y tế dự phòng ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Tây Nguyên và các tỉnh miền Trung.

Các thế hệ học trò của Cụ, nhiều người đã trở thành phó tiến sĩ, tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư, viện trưởng, chủ nhiệm bộ môn, chuyên gia đầu ngành trong nhiều lĩnh vực y học cũng như trong một số cơ quan chuyên môn cấp cao của Nhà nước.

Cụ Hoàng Tích Mịnh đã được Nhà nước giao phụ trách các viện, các cơ quan y tế - y học dự phòng từ những ngày đầu kháng chiến và sau hòa bình lập lại : Trạm kiểm dịch Hải phòng (1945), Phân khu y tế Hà Nam Ninh (1947), Viện Vi trùng học Bắc Bộ (1948-1953), Viện Vệ sinh - dịch tễ trung ương (Phó Viện trởng, 1954-1975).

Suốt cuộc đời khoa học công tác tại các viện, Cụ đã tập trung nghiên cứu, tìm tòi những mục tiêu chiến lược về sức khỏe của dân, trong kháng chiến cũng như khi xây dựng hòa bình.

Trong nghiên cứu khoa học, phục vụ đời sống dân sinh, Cụ và những người học trò - cộng sự giỏi đã tập trung nghiên cứu về nguồn nước dùng cho ăn uống, sinh hoạt, chữa bệnh ở Việt Nam, nghiên cứu về các biện pháp xử lý và bảo đảm chất lượng để cung cấp nước an toàn cho các vùng dân cư từ thành phố đến nông thôn Việt Nam.

Những kết quả nghiên cứu khoa học về cung cấp nước, chất lượng vệ sinh - an toàn về nước đã trở thành luật định, thành tiêu chuẩn Nhà nước về cung cấp nước an toàn, thành các phương pháp chuẩn trong nghiên cứu đánh giá vệ sinh nguồn nước và đang còn giữ nguyên giá trị học thuật cho đến nay.

Cụ Hoàng Tích Mịnh là người đặt nền móng cho nhiều giải pháp kỹ thuật trong việc xử lý vệ sinh chất thải ở Việt Nam, đặc biệt là xử lý phân bắc bằng hình thức "hố xí hai ngăn ủ phân tại chỗ", giải pháp kỹ thuật này đã được nghiên cứu kỹ ở Việt Nam, nhưng ưu điểm, nhược điểm của giải pháp đều đã được đánh giá và khuyến cáo trong sử dụng, đã được in và khuyến cáo áp dụng trong nhiều tài liệu của nước ngoài, của nhiều tổ chức quốc tế.

Cụ Hoàng Tích Mịnh là người bắt đầu và cùng các thế hệ học trò xây dựng và phát triển ngành vệ sinh thực phẩm dinh dưỡng Việt Nam đạt được nhiều thành tựu khoa học, đề xuất và góp phần giải đáp được nhu cầu quốc tế dân sinh về bữa ăn, khẩu phần của các đối tượng lao động, trẻ em và người cao tuổi Việt Nam.

Cụ đã đặt nền móng cho bộ môn này tại Trường Đại học Y Hà Nội và tại tất cả các viện nghiên cứu, các cơ quan triển khai về chuyên ngành y học dự phòng trong nước.

Những nghiên cứu về tình trạng dinh dưỡng - khẩu phần của các đối tượng lao động và đặc biệt ở những vùng có chiến tranh ác liệt và huy động lớn về sức dân phục vụ các chiến trường. Những kết quả nghiên cứu về dinh dưỡng học, về vệ sinh thực phẩm đã được Bộ Y tế trình lên trung ương, Chính phủ làm cơ sở cho các nghị quyết, các chỉ thị của Đảng và Chính phủ về cải thiện đời sống, tăng cường sức dân cho những mục tiêu chính trị của Nhà nước.

Trong nghiên cứu, Cụ đã đặc biệt chú ý đến tình trạng nuôi dưỡng trẻ em, đối tượng luôn được quan tâm trong suốt tiến trình lịch sử của đất nước.

Cụ và các thế hệ học trò đã đặc biệt chú ý đến việc tạo ra những sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, bảo quản dài ngày mà ít thay đổi về chất lượng, phục vụ các chiến trường và cư dân các vùng đặc biệt, vấn đề bảo quản gạo, cơm khô gửi đi các chiến trường, nước giải khát, nước mắm ngắn ngày, xì dầu, bánh, các loại kẹo dinh dưỡng cao... làm thức ăn cho cán bộ, chiến sĩ. Những việc này một thời đã hết sức cần đến, đã được Cụ và các cộng sự giải đáp tích cực và đã có những đóng góp nhất định cho sự bắt đầu hình thành ngành công nghiệp chế biến thực phẩm ở nước ta hiện nay.

Những vấn đề về vệ sinh thực phẩm - dinh dưỡng được bắt đầu từ rất sớm trước đây nay đã trở thành những nội dung công tác lớn về an ninh, an toàn lương thực - thực phẩm trong chương trình hoạt động của ngành y tế và liên ngành của Nhà nước ta hiện nay.

Năm nay, Cụ Hoàng Tích Mịnh đã 94 tuổi, tuy đi lại có khó khăn hơn, nhưng nhờ lối sống giản dị, thanh tao, nên đầu óc minh mẫn, thông tỏ. Các thế hệ học trò của Cụ vẫn thường xuyên đến thăm, thầy trò vẫn tư vấn, luận bàn về việc đời, việc nghề.

Nếu nói một cách đơn giản y tế là chữa trị và phòng bệnh, thì nội dung phòng bệnh đã chiếm một nửa các hoạt động của ngành y tế - đó là phân ngành y tế - y học dự phòng và Cụ Hoàng Tích Mịnh là người thầy tiêu biểu, nhà hoạt động xuất

Cụm công trình được giải thưởng HCM:

Cụm công trình: Công trình về vệ sinh nước sinh hoạt, nước ăn, nước thải và sách giáo khoa và 38 công trình về vệ sinh thực phẩm-dinh dưỡng (những năm 1960)