Viện Dược Liệu là Viện quốc gia đầu ngành nghiên cứu về Dược liệu, chủ yếu là cây, con làm thuốc.

1. Điều tra khảo sát nguồn tài nguyên làm thuốc chủ yếu nguồn cây thuốc và cây tinh dầu làm thuốc. Lập danh mục nguồn dược liệu trong cả nước.
2. Nghiên cứu tạo nguồn nguyên liệu làm thuốc phục vụ công nghiệp Dược phẩm và YHCT, bao gồm nghiên cứu di thực, thuần hoá, kỹ thuật chọn giống, nghiên cứu tuyển chọn phục tráng; tạo giống mới có chất lượng cao, tổ chức lưu giữ, tái sinh và bảo vệ nguồn gen cây thuốc và cây tinh dầu làm thuốc.
3. Nghiên cứu hóa học, dược liệu và thử tác dụng lârn sàng nhằm xác minh giá trị chữa bệnh của cây thuốc và cây tinh dầu trong nước, thừa kế và nâng cao kinh nghiệm YHCT nhằm tạo ra những sản phẩm mới làm thuốc và hương liệu mỹ phẩm. Nghiên cứu dạng bào chế mới tạo ra những thuốc có hiệu lực cao từ dược liệu.

- Khoa tài nguyên cây thuốc
- Khoa hoá thực vật
- Khoa Dược liệu sinh hoá
- Khoa phân tích tiêu chuẩn
- Khoa Bào chế
- Xưởng chiết xuất thực nghiệm
- Trung tâm trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội
- Khoa nuôi cấy mô tế bào
- Trung tâm trồng và chế biến cây thuốc Sapa ở độ cao 1500m
- Trung tâm trồng và chế biến cây thuốc Tam Đảo ở độ cao 850m
- Trung tâm Sâm và Dược liệu thành phố Hồ Chí Minh
- Trung tâm trồng và chế biến cây thuốc Đà Lạt
- Trung tâm thông tin thư viện về Dược liệu
Viện có 197 cán bộ trong đó 74 cán bộ Đại học, 15 Thạc sỹ, 22 Tiến sỹ, 3 Phó Giáo sư.

Điều tra sưu tầm cây thuốc:

- Điều tra sưu tầm cây thuốc trong cả nước.
- Nghiên cứu trồng cây thuốc
+ Di thực nhiều cây thuốc từ nước ngoài (Châu Âu, Trung Quốc, ấn Độ...)
+ Nghiên cứu đưa cây thuốc hoang dại vào trồng trọt.
+ Công tác trồng cây thuốc tạo nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu.

Các đề tài nghiên cứu tạo ra thuốc từ dược liệu:

- Các thuốc phòng chống lỵ
- Các thuốc kháng khuẩn - chống viêm dị ứng
- Thuốc chữa sốt rét
- Các thuốc tiêu hoá dạ dày - gan mật - tiết niệu
- Các thuốc hạ sốt, cảm cúm, an thần
- Các thuốc chữa bệnh phụ nữ

- Các thuốc nội tiết, bướu cổ, đái đường
- Các thuốc hệ tim mạch, tuần hoàn
- Các thuốc điều hòa miễn dịch và hỗ trợ điều trị ung thư.

Trong 3 kế hoạch 5 năm từ 1986-2000
- Viện đã thực hiện: 
+ 25 đề tài dự án cấp Nhà nước
+ 24 dự án cấp Bộ
+135 đề tài cấp cơ sở

Triển khai theo chỉ thị 210/TTg/VG 1966 và phát triển mạnh từ năm 1971 đến 1975, Viện đã điều tra được 1120 loài của 193 họ trong đó có khoảng 300-400 loài thuộc danh mục các cây thuốc đang được khai thác thu mua. 1976-1985 tiếp tục điều tra sưu tầm tại các tỉnh phía Nam, 1548 loài thuộc 225 họ. Trong số 1548 loài đã phát hiện có 80% số loài thuộc nham cây mọc hoang dại.
Điều tra nguồn cây thuốc trong cả nước, xác định gần 4000 loài thu thập và lưu giữ 10.000 tiêu bản. Xuất bản nhiều bộ sách giới thiệu tài nguyên cây thuốc bằng 4 thứ tiếng Anh, Pháp, Nga, Việt...
- Di thực thuần hóa thành công 70 loài cây thuốc phục vụ công nghiệp Dược phẩm, YHCT và xuất khẩu.
- Nghiên cứu đưa vào sản xuất trên 50 loại thuốc từ dược liệu trong đó có một số thuốc có giá trị chữa bệnh cao:

- Viện đã được sự giúp đỡ của nhiều cơ quan khoa học nước ngoài - tổ chức y tế thế giới .
- Hợp tác KHKT với nhiều Viện nghiên cứu các nước: Liên Xô (cũ), Đức, Trung Quốc, ấn Độ, Hungari, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Thái Lan... Tham dự nhiều Hội nghị khoa học quốc tế về dược liệu ở nước ngoài.