TRAPHACO - PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG GẮN LIỀN VỚI VĂN HÓA

Trong bức tranh của ngành dược Việt Nam thời kỳ đổi mới, Công ty cổ phần Traphaco nổi lên như một điểm sáng lấp lánh. Từ một tổ sản xuất ban đầu chủ yếu cung ứng thuốc cho cán bộ công nhân viên ngành đường sắt, sau 25 năm xây dựng và phát triển, hiện Traphaco đã có 1 nhà máy quy mô lớn ở miền Bắc đạt tiêu chuẩn GMP, có hệ thống kiểm tra chất lượng đạt tiêu chuẩn GLP, hệ thống kho tàng đạt tiêu chuẩn GSP, chiếm lĩnh 70% thị trường với 100/150 mặt hàng đông dược.

Vậy đâu là bí quyết để một tập thể đa phần là nữ “liễu yếu đào tơ” đạt được những thành quả khiến cho nhiều doanh nghiệp phải kính nể? Chúng tôi đã đem những thắc mắc này đến nhà máy của Traphaco đặt tại xã Hoàng Liệt - Thanh Trì - Hà Nội để gặp Thạc sĩ Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm giám đốc điều hành của công ty, và đã được chị dành cho một cuộc trò chuyện hết sức thú vị.

Thưa chị, trong khi còn rất nhiều người dân mang tâm lý chuộng các thuốc ngoại đắt tiền, thì lý do gì khiến Traphaco luôn kiên trì với hướng phát triển các sản phẩm từ nguồn dược liệu thiên nhiên trong nước?

Gia đình tôi vốn có truyền thống gắn bó với đông dược, từ nhỏ tôi đã say mê với tác dụng kì diệu của những nắm lá xông, những bài thuốc từ các loại cây cỏ bình dị mà rất hiệu quả. Lớn hơn chút nữa khi học tại Trường Đại học Dược Hà Nội, tôi rất tâm đắc với câu nói của danh y Tuệ Tĩnh “nam dược trị nam nhân”. Quả thật thuốc Tây y có những thế mạnh không thể phủ nhận, nhưng đó là lợi thế của các nước đã phát triển. 

Dây chuyền sản xuất thuốc viên

Khi bước vào sân chơi cạnh tranh với các “ông lớn” trong ngành dược phẩm thế giới, chúng ta không thể lẽo đẽo chạy sau họ mà phải tìm ra những mặt hàng mà chúng ta có ưu thế và điều kiện để phát triển. Hơn nữa ngày nay xu hướng của thế giới cũng ưa chuộng những sản phẩm nguồn gốc thiên nhiên với ít tác dụng phụ và có hiệu quả không kém thuốc “Tây”. Chưa kể đến thuốc đông dược lại là mặt hàng truyền thống của Traphaco từ buổi ban đầu khi còn là Tổ sản xuất thuốc thuộc Ty y tế Đường sắt. Như vậy có thể nói định hướng phát triển các sản phẩm từ nguồn gốc thảo dược là hội đủ cả ba yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”.

Với cả ba yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” như vậy, phải chăng quá trình phát triển của Traphaco là khá thuận lợi?

Cũng không hẳn thế, nếu không nói là cũng gặp khá nhiều khó khăn. Từ một tổ sản xuất ban đầu với 60 lao động, để có một cơ ngơi như hiện nay với tổng số cán bộ gần 800 người, trong đó 22% có trình độ Đại học và trên Đại học, quả thật chúng tôi đã phải bươn chải khá nhiều. Vào năm 1994, khi được đổi tên thành Công ty Dược và Vật tư Y tế GTVT và tách ra khỏi bầu sữa bao cấp, đã có nhiều người đặt câu hỏi về sự bất hợp lý của một công ty sản xuất thuốc nằm trong ngành giao thông vận tải. Trước bài toán khó về vốn, con người và công nghệ, quả thật đã có lúc chúng tôi bị đặt vào sự lựa chọn “tồn tại hay không tồn tại”. Nhưng chính sự đổi mới về tư duy và quản lý của Đảng và Nhà nước đã cởi trói và tạo đà phát triển cho các doanh nghiệp mà chúng tôi không phải là ngoại lệ.  

Dây chuyền sản xuất viên nang mềm

Con người là nguyên khí của sự phát triển nhưng cũng là vấn đề nan giải đối với nhiều doanh nghiệp, điển hình như trong thời gian vừa qua đã có những doanh nghiệp lớn có vốn đầu tư nước ngoài bị thiếu hàng nghìn công nhân do người lao động không quay trở lại làm việc sau thời gian nghỉ Tết, vậy chị có thể “bật mí” một số bí quyết trong chiến lược thu hút người tài và giúp họ gắn bó với công việc?

Với tôi bí quyết chỉ nằm trong mấy chữ: đó là tạo điều kiện cho họ làm việc và tạo cơ hội cho họ phát triển. Thật ra điều này ai cũng biết, nhưng không phải ai cũng làm được. Để người lao động gắn bó với công việc, thì trước hết họ phải được làm những gì đã học, và cuộc sống của họ phải được đảm bảo. Và khi người lao động đã thực sự tận tâm và gắn bó, thì hiệu quả và năng suất làm việc tăng lên là điều rất dễ hiểu. Trong năm 2006 vừa qua, với doanh thu đạt trên 360 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế trên 18 tỉ đồng, thu nhập bình quân của cán bộ công nhân viên của công ty đã đạt trên 3,9 triệu đồng một tháng, cao hơn so với nhiều doanh nghiệp có doanh thu còn lớn hơn chúng tôi. Không chỉ quan tâm đến thu nhập, lãnh đạo công ty còn rất đề cao việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp, chăm lo đến mọi mặt trong dời sống tinh thần của người lao động. Chúng tôi đề ra qui chế làm việc rõ ràng, có thưởng phạt nghiêm minh, công khai, minh bạch. Hằng năm, công ty tổ chức cho 5% số người lao động được đi du lịch ở các nước trong khu vực như Thái Lan, Singapo, Malaysia, Trung Quốc và sắp tới có thể cả châu Âu. Công ty luôn có chế độ động viên khen thưởng kịp thời cho con em cán bộ công nhân viên đạt thành tích xuất sắc trong học tập, tổ chức những ngày hội lôi cuốn sự tham gia của toàn thể gia đình các cán bộ công nhân viên.

Đó là đối với những người cũ, còn với việc thu hút người tài, chúng tôi luôn quan niệm muốn có mùa quả ngọt không có cách nào khác là phải vun trồng từ những mầm cây. Trong khi nhiều doanh nghiệp rất ngại đón sinh viên thực tập thì ở đây, chúng tôi tạo điều kiện tốt nhất cho các em. Các em được tiếp cận với tất cả các khâu của quá trình sản xuất và làm quen với những trang thiết bị mới nhất. Trong nhiều năm qua chúng tôi đã phối hợp với Trường Trung học Dược Trung ương đào tạo Dược tá và phối hợp với Trường Đại học Dược Hà Nội đào tạo Dược sỹ Trung học. Chúng tôi luôn tâm niệm đây là nguồn nhân lực hết sức quí giá không chỉ cho sự phát triển của ngành dược trong tương lai mà còn cho chính sự phát triển của công ty sau này.

Được biết hiện nay rất nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng đầu tư cho việc quảng cáo đánh bóng tên tuổi của mình mà không muốn đầu tư cho nghiên cứu khoa học vì cho rằng đầu tư cho nghiên cứu là rất tốn kém và khó thu hồi vốn, chị nghĩ gì về quan điểm này?

Đó cũng chính là điều mà tôi luôn trăn trở. Chúng ta cấp những khoản tiền lớn cho nghiên cứu khoa học, và luôn đòi hỏi các nghiên cứu khoa học phải được ứng dụng trong thực tiễn. Vậy ai sẽ là cầu nối để đưa sản phẩm từ tay nhà khoa học đến tay người tiêu dùng, từ cửa phòng thí nghiệm đến cửa của từng gia đình. Không ai khác chính các doanh nghiệp phải là người làm điều này. Năm 1997, Traphaco là doanh nghiệp đầu tiên có phòng nghiên cứu khoa học. Hằng năm công ty dành từ 3-5% doanh thu cho nghiên cứu khoa học, một tỷ lệ không phải là nhỏ. Ngoài số cán bộ tại chỗ, chúng tôi còn có một đội ngũ cộng tác viên là những nhà khoa học có uy tín ở trong và ngoài nước và có sự liên hệ chặt chẽ với các bệnh viện, trường đại học và các viện nghiên cứu như Viện Công nghệ Sinh học, Viện Dược liệu, Viện Hóa học Việt Nam để nghiên cứu về thành phần hoạt chất, công dụng, cách bào chế v.v... cho từng sản phẩm. Ngoài ra, để sản phẩm được người tiêu dùng chấp nhận là cả một quá trình nghiên cứu thử nghiệm và cải tiến không ngừng, không chỉ về bao bì mẫu mã mà quan trọng hơn còn liên tục được cải tiến về cảm quan màu sắc, mùi vị và cách dùng sao cho thuận tiện nhất. Có thể nói mỗi sản phẩm được Traphaco đưa ra thị trường là sự kết tinh của trí tuệ thiên nhiên và trí tuệ con người.

Không chỉ rất nhạy bén và năng động trong kinh doanh, Traphaco còn được nhắc tới như một điển hình về các hoạt động xã hội từ thiện. Liệu chị có thể nói thêm về điều này?

Theo tôi, phát triển kinh tế bền vững không thể tách rời khỏi văn hóa, mà cụ thể ở đây là văn hóa trong doanh nghiệp và văn hóa trong cách ứng xử của doanh nghiệp với cộng đồng. Đứng ở địa vị người làm kinh doanh tất nhiên lợi nhuận luôn là một yếu tố quan trọng, song không được phép quên trách nhiệm của doanh nghiệp với xã hội. Dược phẩm là một thứ hàng hóa hết sức đặc biệt vì nó có liên quan tới vốn quí nhất của con người là sức khỏe, vì vậy việc định giá sản phẩm dược phẩm phải bao hàm cả yếu tố đạo đức. Trong những năm qua Traphaco đã tham gia cung cấp thuốc cho nhiều chương trình y tế trọng điểm quốc gia như chương trình chống lao, sốt rét, bướu cổ ... với mức giá bằng hoặc thậm chí thấp hơn giá thành, với mong muốn đưa thuốc tới tay những người cần đến chúng nhất. Trong sản xuất, công ty luôn có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường, coi đó như một trách nhiệm của mình đối với cộng đồng. Chúng tôi đã đầu tư hơn 1 tỷ đồng cho khu xử lý nước thải và năm 2006 là một trong số rất ít các doanh nghiệp dược được nhận chứng chỉ ISO 14 000/2001 về bảo vệ môi trường. Traphaco còn nằm trong số những doanh nghiệp đi đầu trong các hoạt động xã hội từ thiện. Chúng tôi là một trong hai nhà tài trợ chính cho chương trình “sống khỏe mỗi ngày”, một chương trình phổ biến kiến thức về cách sử dụng thuốc an toàn hợp lý được phát hằng tuần trên đài truyền hình trung ương. Chúng tôi thường xuyên tài trợ thuốc và kết hợp với các đội sinh viên tình nguyện của Đại học Y, Đại học Dược trong chiến dịch “Mùa hè xanh” khám bệnh và cấp thuốc miễn phí cho đồng bào vùng sâu vùng xa. Công ty cũng dành những khoản tiền lớn cho công tác cứu trợ đồng bào bị thiên tai, chăm sóc phụng dưỡng bà mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc các gia đình thương binh liệt sĩ. Có lẽ cũng chính qua những hoạt động này mà cái tên Traphaco đã trở nên ngày càng thân thuộc với người dân. Giá trị của một thương hiệu, theo tôi, không chỉ nằm ờ giá trị kinh tế mà còn nằm ở giá trị xã hội của thương hiệu đó.

Một câu hỏi nữa, chị có kì vọng gì về hướng phát triển trong tương lai của công ty?

Trong quá trình bơi ra biển lớn, chúng tôi nhìn thấy không chỉ những thách thức mà còn cả những cơ hội để phát triển. Cơ hội đó nằm ở xu thế hướng đến sử dụng các sản phẩm thiên nhiên có lợi cho sức khỏe và thân thiện với môi trường, ở định hướng phát triển của chiến lược thuốc quốc gia với dự báo sẽ tăng từ 40 - 60% vào năm 2010, ở niềm tin và uy tín của một thương hiệu mạnh trong lòng người tiêu dùng. Chiến lược của chúng tôi trong những năm tới sẽ là phát triển thuốc từ nguồn dược liệu thiên nhiên và phát triển doanh nghiệp bền vững, giữ vững tốc độ tăng trưởng trung bình 30 - 35% như trong năm vừa qua. Để đạt được điều này, hiện Traphaco đang xây dựng thêm một nhà máy sản xuất mới đạt tiêu chuẩn GMP WHO (Thực hành tốt sản xuất thuốc theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới) đặt tại Văn Lâm, Hưng Yên trên diện tích gần 4ha, thực hiện việc hiện đại hóa y học cổ truyền nhằm bảo đảm tăng cường về sản lượng và chất lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường trong nước và vươn ra thị trường quốc tế.

Rất cảm ơn chị đã dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện hết sức cởi mở và thẳng thắn này. Tin rằng với phương châm “Công nghệ mới và bản sắc cổ truyền” và triết lý kinh doanh gói gọn trong mấy chữ “Biết mình biết người để tự khẳng định và không ngừng hoàn thiện”, chắc chắn Traphaco sẽ còn có những bước tiến xa hơn nữa trong tương lai.

Cẩm Tú.cimsi thực hiện