SIÊU
CẤU TRÚC
Hình
6.1 là một hình ảnh cơ bộ xương điển hình
chụp qua kính hiển vi điện tử. Sự xắp
xếp thành dải là do lặp lại các vạch tối
và sáng. Trên kính hiển vi điện tử, những
vạch tối trông như những sợi dây có các tia
nhỏ hay những cầu bắt chéo từ sợi kéo ra.
Thành phần protein cơ sở của sợi dày là
myosin. Vạch sáng bao gồm những sợi mảnh, mà
protein chính của chúng là actin gọi là vạch A
vì nó dị hướng (anisotropic) với ánh sáng phân
cực, trong khi vạch I là đẳng hướng
(isotropic). Đơn vị chức năng cơ bản của cơ
xương là sợi cơ vân, kéo thẳng từ một
dải bên cạnh và còn được phân ra thành
dải I và A. Dải Z bao gồm tối thiểu 4 loại
protein: alpha, démin, tilamin, và zengmatin. Dải I
chứa actin, troponin. Với sự co vaf sự rút
ngắn lại của cơ, thì dải sáng hẹp lại và
dải tối không thay đổi về độ dài. Cuối cùng
có một vùng gần trung tâm của dải A được
đặt tên là vùng H. Ở vùng H là đường M.
Việc
điều hoà sự co cơ xương được thực hiện
đầu tiên do nguồn dự trữ ion calci trong khu
vực màng bao của tế bào chất được biết
như hệ lưới cơ tương. Hệ lưới cơ tương
có hai đơn vị riêng biệt. những ống dọc và
hệ ống ngang. Hệ thống thứ hai cắt đôi các
ống dọc, các ống này dãn ra tạo thành hai túi
bên trong vùng đường Z. Hai túi bên và những
ống ngang tương ứng với chúng cũng được nói
đến nhw một bộ ba.
Một
thế năng hoạt động đi qua các màng sợi cơ
vân và đi vào hệ thống ống ngang. Kích thích
lan toả theo chiều dọc vào các túi, kết quả
làm tăng khả năng thấm calci và giải phóng
ion calci vào cơ tương. Calci tự do này liên
kết với protein điều hoà cho phép thực hiện
sự tương tác của những sợi dây hay móng.
Khi calci đạt tới 10-5 mol
tropomyosin liên kết với các protein đích,
troponin C, và sự thay đổi dị lập thể trong
phức hợp troponin – tropomyosin với hoạt động
của tropomyosin trở lại một cách dễ dàng.
Sau khi hoàn thành hoạt động điện, cơ thư
duỗi với sự chuyển vận tích cực calci voà
các ống dọc của lưới cơ tương. Điều này
dẫn đến sự phân ly calci từ troponin, cho phép
phân tử tropomyoxin chuyển về các rãnh, ở đó
nó ngăn chặn bất cứ sự gắn bắc cầu nào.
|
