Chấn thương trong thể thao

PHẦN 4: NHỮNG TỔN THƯƠNG CỦA CƠ GÂN

Tổn thương mô mềm vẫn tiếp tục thách thức nghiên cứu của các nhà lâm sàng và khoa học cơ bản. Tổn thương đơn vị cơ - gân của các vận động viên có thể xuất hiện thông qua nhiều cơ chế. Sự hiểu biết cơ bản về những tổn thương là bước đi đầu tiên quan trong để ngăn chặn. Bài thảo luận sau đây phác thảo những hiểu biết hiện nay về sinh lý bệnh, cơ thể bệnh và các nghiên cứu về chức năng liên quan đến các tổn thương của vận động viên ở đơn vị cơ - gân.

• Cấu trúc

• Kiến trúc

• Siêu cấu trúc

• Các loại sợi

• Những tổn thương cơ  

• Các hội chứng ở các khoang

• Phòng ngừa

KIẾN TRÚC

Thớ cơ là đơn vị cấu trúc cơ bản của cơ bộ xương và sợi cơ vân cơ bản là đơn vị cơ nhỏ nhất của thớ cơ. Những thớ này được nhóm thành các bó nhỏ hay những bó mà thường xiên góc với trục dọc. Kết quả là sự sắp xếp các thớ cơ trong cơ rất biến thiên và có thể rất nhiều cấu trúc: I) hình thoi; II) hình song song;  III) hình lông chim; IV) hình đôi lông chim; V) hình đa lông chim. Nói chung các cơ hình thoi cho phép hoạt động tầm rộng nhất. Cơ lông là điển hình mạnh hơn (lực cơ) cơ có sợi song song cùng trọng lượng vì tổ chức của chúng cho phép rất nhiều bó hoạt động theo hướng song song.

Một mạng l­ới mô liên kết dạng sợi trong cơ bao gồm cơ vân (toàn bộ cơ), mô bao cơ (từng bó sợi) và bản thân từng thớ (mô học sợi tơ). Cấu tạo này là liên tục trong cơ và dính với gân xâu vào. Chỗ nối cơ - gân là yếu tố thiết yêu trong liên cơ học giữa lực sinh ra các sợi cơ và lực truyền các sợi collagen. Nghiên cứu cấu trúc cho thấy bề mặt tế bào cơ được gấp cao độ phần cuối ở gân làm giảm sự nén (lực/ miền đơn vị) ở chỗ nối cơ gân (Tidball, 1984). Ðiều cũng đáng quan tâm là các sợi cơ vân cơ bản gần chỗ nối  cơ-gân thường cứng hơn các sợi ở những chỗ khác của thớ cơ (Huxley và Peachey, 1961). Phát hiện này đ­ợc đ­a ra để giải thích sự khu trú những tổn thương do kéo căng ở chỗ nối cơ - gân.