Ngày 3/5, Thanh tra Bộ Y tế đã báo cáo Bộ Y tế về kết quả thanh tra giá thuốc tại 2 TP lớn là TP HCM và Hà Nội, với nhận định ban đầu là có quá nhiều bất cập trong lĩnh vực quản lý thị trường tân dược ở Việt Nam.

Ông Trần Quang Trung - Chánh thanh tra Bộ Y tế, cho biết, trong 1 tháng qua đã có nhiều cuộc kiểm tra đột xuất tại các cơ sở nhập khẩu thuốc, cơ sở sản xuất thuốc, cơ sở kinh doanh dược phẩm trung gian, nhà thuốc doanh nghiệp của trung tâm bán buôn dược phẩm, nhà thuốc bệnh viện, khoa dược bệnh viện, nhà thuốc. 

Đoàn thanh tra đã phát hiện 6 cơ sở vi phạm những nội dung như giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hết hạn; kinh doanh thuốc không được phép lưu hành; bán thuốc cao hơn giá niêm yết; niêm yết giá không đầy đủ.

Kết quả thanh tra 54 cơ sở (5 Cty nhập khẩu, 2 cơ sở sản xuất, 28 cơ sở kinh doanh dược phẩm trung gian, 5 nhà thuốc Cty, 10 khoa dược, nhà thuốc bệnh viện, 4 nhà thuốc) cho thấy, có đủ hồ sơ pháp lý cần thiết để hoạt động kinh doanh thuốc theo quy định của pháp luật. Nhưng bên cạnh đó nhiều cơ sở không niêm yết đầy đủ giá bán thuốc.

Đặc biệt có tình trạng giá bán một số loại thuốc tại bảng thông báo giá cao hơn nhiều so với giá bán thực tế, thậm chí có loại cao gấp 200%.

Khi kiểm tra ngẫu nhiên một số mặt hàng nhập khẩu, giá nhập khẩu thực tế thường thấp hơn giá kê khai, cá biệt có loại giá nhập khẩu chỉ bằng 50% giá kê khai. So sánh giá nhập khẩu một số mặt hàng với giá bán tại nhà thuốc bệnh viện, Cty TNHH có sự chênh lệch cao tới 300%.

Đối với các mặt hàng do Cty độc quyền phân phối thuốc thì tỷ lệ chênh lệch giữa giá thuốc mua vào và giá bán ra thường từ 20 - 60%. Cá biệt có mặt hàng cao tới 279%.

Đối với các mặt hàng Cty mua lại từ các đơn vị khác độc quyền phân phối thì tỷ lệ chênh lệch giữa giá thuốc mua vào và giá bán ra thường thấp hơn, khoảng từ 3 - 10%.

Về tình hình thay đổi giá thuốc trong 4 tháng đầu năm 2007 (qua kết quả khảo sát từ 1/1/2007 đến hết tháng 4/2007), đoàn thanh tra nhận thấy đối với thuốc nhập khẩu, có 9 loại nguyên liệu tăng giá nhập khẩu, tỷ lệ tăng trung bình từ 17,7% (tăng từ 3 - 60%).

Khảo sát 1.435 mặt hàng thuốc thành phẩm, có 55 loại có giá nhập khẩu tăng từ 2 - 75% (tỷ lệ tăng trung bình là 9,5%).

Điều này cũng đã làm ảnh hưởng đến giá thuốc trên thị trường, cụ thể qua khảo sát 1.538 mặt hàng thuốc nội có 45 loại tăng giá từ 0,5% - 25%; 10 loại giảm giá từ 1-33%.

Khảo sát 1.850 mặt hàng thuốc nhập ngoại có 97 loại tăng giá từ 0,5 - 57,5%; 16 mặt hàng giảm giá từ 1 - 28%.

Kết quả thanh tra cho thấy vẫn còn tình trạng kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc như nhà thuốc Hòa Hảo tại Trung tâm khám bệnh Medic, TPHCM kinh doanh thuốc Aspirin không rõ nguồn gốc.

Phần lớn các nhà thuốc chưa lưu hóa đơn mua hàng theo quy định, có dấu hiệu mua bán thuốc lòng vòng, nhằm nâng giá bán cao hơn nhiều lần giá đã kê khai trong hồ sơ xin cấp giấy đăng ký lưu hành tại Cục quản lý dược.

Thanh tra Bộ Y tế nhận định, việc một số nhà cung cấp dược phẩm nước ngoài tự ý tăng giá của một số nhà cung cấp là chưa phù hợp. Những đơn vị này chỉ điều chỉnh lại giá bán bất hợp lý khi có ý kiến chỉ đạo của Bộ Y tế.

Qua kiểm tra các cơ sở kinh doanh thuốc, Thanh tra y tế nhận định việc không quy định tỷ lệ chênh lệch giữa giá nhập và giá bán tại các nhà thuốc bệnh viện, khiến chưa bảo đảm được giá bán phù hợp cho người bệnh.

Ông Trung cho biết, sau 1 tháng tiến hành thanh tra, Thanh tra Bộ Y tế kiến nghị cần tăng cường sự phối hợp giữa các bộ ngành để quản lý nhà nước về giá thuốc.

Đồng thời, cần có biện pháp kiểm soát việc kê khai giá đúng thực chất, đặc biệt cần có quy định cụ thể các yếu tố cấu thành giá khi các doanh nghiệp kê khai giá thuốc với Cục quản lý dược Việt Nam; xem xét sửa đổi thông tư về việc hướng dẫn đấu thầu thuốc trong cơ sở khám chữa bệnh công lập, xây dựng hệ thống phân phối đủ mạnh để điều tiết giá thuốc trong việc cung cấp cho hệ điều trị từ quỹ bảo hiểm và ngân sách nhà nước.

Cần tăng cường quản lý hoạt động các cơ sở kinh doanh thuốc trung gian (các công ty TNHH, công ty cổ phần) dựa trên tiêu chuẩn, điều kiện cơ sở vật chất, nhân sự... nhằm tránh hiện tượng mua bán lòng vòng đẩy giá thuốc lên quá cao; có quy định khung giá bán thuốc tại nhà thuốc bệnh viện nhằm hạn chế giá bán thuốc tại bệnh viện cao hơn giá thị trường…

Thanh tra cũng kiến nghị Bộ Y tế cần sớm ban hành thông tư quản lý giá thuốc bảo đảm giá trần cung ứng thuốc vào cơ sở khám chữa bệnh công lập phù hợp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp dược phát triển đồng thời bảo đảm quyền lợi cho người bệnh.

Đối với thuốc kinh doanh trên thị trường, cần nghiên cứu xây dựng khung giá bán buôn, giá bán lẻ để tránh hiện tượng buôn bán lòng vòng đẩy giá thuốc lên cao.

(Theo Tiền phong, 4/5/07)