|
WHO
cảnh báo về chủng lao kháng thuốc cực mạnh
gần như không thể điều trị được
Tổ
chức Y tế Thế giới (WHO) đã bày tỏ mối quan
ngại về sự xuất hiện của chủng lao kháng
thuốc cực kỳ nguy hiểm và đang kêu gọi tăng cường
tiến hành các biện pháp nhằm ngăn chặn sự lây
lan của chủng lao nguy hiểm này. Động thái này
diễn ra sau khi một nghiên cứu cho thấy phạm vi
của chủng lao kháng thuốc cực mạnh (XDR-TB),
một chủng lao mới được phát hiện khiến bệnh
nhân (gồm cả những người bị HIV) gần như không
thể điều trị được bằng các thuốc chống lao
hiện có.
Cuối
tuần này, WHO sẽ nhóm họp các chuyên gia về lao
tại cuộc họp diễn ra trong 2 ngày ở Nam Phi
(7-8/9) để đánh giá phản ứng cần thiết với tình
trạng lao kháng thuốc, đặc biệt là ở châu Phi,
và các đại biểu sẽ tham gia một hội nghị thông
tin dự kiến diễn ra vào thứ Năm, ngày 7/9 tại
Johannesburg.
Lao
kháng thuốc cực mạnh (XDR-TB) là gì?
Lao
đa kháng thuốc (MDR-TB) được mô tả là những
chủng lao kháng ít nhất 2 loại thuốc chống lao hàng
đầu hiện nay - isoniazid and rifampicin. Lao kháng
thuốc cực mạnh (XDR-TB) là lao đa kháng thuốc cũng
kháng ≥ 3 trong số 6 loại thuốc chống lao hàng
thứ 2.
Chủng
lao kháng thuốc cực mạnh được mô tả lần đầu
vào đầu năm 2006, sau một cuộc điều tra chung
của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm
Phòng chống Bệnh dịch Mỹ (CDC).
Tình
trạng kháng thuốc chống lao trong dân cư là một
hiện tượng chủ yếu xảy ra do công tác điều
trị lao kém. Các vấn đề bao gồm kê đơn thuốc
không đúng, thuốc chất lượng kém hoặc nguồn
cung cấp thuốc thất thường, và cũng do bệnh nhân
không tuân thủ việc điều trị.
Bằng
chứng hiện nay về chủng lao kháng thuốc cực
mạnh là gì?
Các
kết quả mới đây từ một khảo sát do WHO và
CDC tiến hành trên dữ liệu trong năm 2000-2004 cho
thấy lao kháng thuốc cực mạnh đã xuất hiện
ở tất cả các vùng trên thế giới nhưng hay
gặp nhất là ở các nước thuộc Liên Xô cũ và
ở châu Á.
Ở
Mỹ, 4% số trường hợp lao đa kháng thuốc thoả
mãn tiêu chuẩn của lao kháng thuốc cực mạnh.
Ở
Latvia, một trong những nước có tỷ lệ lao đa kháng
thuốc cao nhất, có 19% số trường hợp lao đa kháng
thuốc thoả mãn tiêu chuẩn của lao kháng thuốc
cực mạnh.
Dữ
liệu riêng rẽ về một vụ dịch lao kháng thuốc
cực mạnh gần đây trong nhóm đối tượng HIV dương
tính ở Kwazulu-Natal, Nam Phi được mô tả là có
tỷ lệ tử vong cao đáng báo động.
Nghiên
cứu gồm 544 bệnh nhân, trong đó 221 người bị
lao đa kháng thuốc. Trong số 221 trường hợp này,
53 bệnh nhân được định nghĩa là lao kháng
thuốc cực mạnh. Trong số 53 bệnh nhân, 44 người
được xét nghiệm HIV và tất cả đều có kết
quả dương tính.
52
trong số 53 bệnh nhân đã tử vong trung bình trong
vòng 25 ngày, bao gồm cả những người được
lợi từ các thuốc chống HIV.
Những
số liệu ít ỏi về tình trạng kháng thuốc ở
châu Phi cho thấy trong khi tỷ lệ lao kháng thuốc
trong dân cư có vẻ thấp hơn so với ở Đông Âu
và châu Á, thì tình trạng kháng thuốc ở khu
vực này lại đang tăng lên.
Do
đại dịch HIV, lao kháng thuốc có thể tác động
nặng nề đến tỷ lệ tử vong ở châu Phi và
cần phải có hành động phòng ngừa khẩn cấp.
Cần
những hành động gì để phòng ngừa lao kháng
thuốc cực mạnh?
Lao
kháng thuốc cực mạnh đặt ra mối đe doạ nghiêm
trọng đến sức khoẻ cộng đồng, đặc biệt
trong nhóm đối tượng có tỷ lệ nhiễm HIV cao và
ở những nơi có ít nguồn lực cho công tác chăm
sóc sức khoẻ. Các khuyến nghị được đưa ra
trong Hướng dẫn của WHO về Quản lý lao kháng
thuốc theo chương trình bao gồm:
Tăng
cường công tác chăm sóc lao cơ bản nhằm ngăn
ngừa xuất hiện tình trạng kháng thuốc
Đảm
bảo chẩn đoán và điều trị kịp thời các trường
hợp kháng thuốc để chữa khỏi các trường
hợp hiện có và ngăn ngừa bệnh lây lan thêm
Tăng
cường sự hợp tác giữa các chương trình phòng
chống lao và HIV nhằm mang đến sự phòng ngừa và
chăm sóc cần thiết cho những bệnh nhân
nhiễm đồng thời cả 2 bệnh này
Tăng
cường đầu tư cho cơ sở hạ tầng cận lâm sàng
để giúp phát hiện và điều trị tốt hơn cho
những trường hợp lao kháng thuốc.
Q.
Liên
(Theo
WHO.int, 5/9/2006)
|
