|
Oseltamivir
(Tamiflu) được khuyến nghị dùng trong cả điều
trị và dự phòng bệnh cúm. Liều được khuyến
nghị hiện nay là:
Để
điều trị cúm:
+ Người lớn: liều 75mg, 2 lần/ngày, trong 5
ngày.
+ Trẻ ³
1 tuổi: liều được điều chỉnh theo cân nặng
- liều 30mg, 2 lần/ngày đối với trẻ £
15 kg
- liều 45mg, 2 lần/ngày đối với trẻ >
15-30 kg
- liều 60mg, 2 lần/ngày đối với trẻ >
23-40 kg
- liều 75mg, 2 lần/ngày đối với trẻ >
40 kg
+ Trẻ < 1 tuổi: chưa có khuyến nghị
Để
phòng bệnh cúm:
+ Người lớn và thanh thiếu niên ³
13 tuổi: liều 75mg, 1 lần/ngày, trong ít nhất 7 ngày.
+ Trẻ từ 1-13 tuổi:
- liều 30mg, 1 lần/ngày với trẻ £
15 kg
- liều 45mg, 2 lần/ngày đối với trẻ >
15-30 kg
- liều 60mg, 2 lần/ngày đối với trẻ >
23-40 kg
- liều 75mg, 2 lần/ngày đối với trẻ >
40 kg
Trong
trường hợp nhiễm cúm gia cầm ở người, WHO đã
tổng kết các thông tin hiện có và bằng chứng
về hiệu quả và độ an toàn của oseltamivir trong
điều trị bệnh nhân cúm gia cầm cũng như cách dùng
thuốc dự phòng cho nhân viên y tế và những người
làm công tác dập dịch.
Điều
trị
Bằng
chứng về hiệu qủa của oseltamivir trong bệnh cúm
gia cầm H5N1 ở người dựa trên dữ liệu virus
học từ các nghiên cứu in vitro trên động vật,
một số ít nghiên cứu ở người và ngoại suy
từ kết qủa của các thử nghiệm ở bệnh nhân
bị cúm thông thường. Chưa có bằng chứng thử
nghiệm lâm sàng trực tiếp cho thấy oseltamivir có
hiệu quả với bệnh H5N1 ở người bởi vì
những nghiên cứu như vậy vẫn chưa được tiến
hành. Không có các thử nghiệm này, liều tối ưu
và thời gian điều trị bằng oseltamivir là chưa
chắc chắn trong bệnh H5N1 và do đó liều
oseltamivir được dùng để điều trị cúm theo mùa
ở người tiếp tục được khuyến nghị. Diễn
biến lâm sàng và có thể một số khía cạnh
của sinh bệnh học miễn dịch, của bệnh H5N1 ở
người (đặc biệt ở dạng nặng) có thể khác
với cúm theo mùa thông thường đòi hỏi cách dùng
thuốc cũng khác.
Hiện
tại, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy liều
cao hơn so với liều được phê chuẩn sẽ hiệu
quả hơn với bệnh nhân bị H5N1. Tuy nhiên, vì
liều tối ưu chưa được xác định bởi các
thử nghiệm lâm sàng, và vì nhiễm H5N1 tiếp tục
có tỷ lệ tử vong cao, nên rất cần có các nghiên
cứu tiến cứu nhằm xác định liều tối ưu và
thời gian điều trị đối với H5N1. Rất có thể
những bệnh nhân nặng sẽ được lợi từ thời
gian điều trị dài hơn (ví dụ: 7-10 ngày) hoặc
liều cao hơn (ví dụ: 300mg/ngày), nhưng cần có các
nghiên cứu tiến cứu.
Về
độ an toàn và tác dụng phụ, bằng chứng từ các
thử nghiệm lâm sàng về cúm thông thường cho
thấy mặc dù oseltamivir nói chung được dung nạp
tốt, những tác dụng phụ về tiêu hoá có thể tăng
khi tăng liều, đặc biệt là > 300mg/ngày.
Chưa
có dữ liệu đầy đủ về sử dụng oseltamivir
ở phụ nữ mang thai. Các nghiên cứu độc tính trên
động vật không cho thấy ảnh hưởng có hại
trực tiếp hoặc gián tiếp đối với thai nghén và
sự phát triển của thai nhi. Quyết định dùng
oseltamivir ở phụ nữ mang thai nên dựa trên từng
trường hợp khi lợi ích đối với người mẹ
lớn hơn nguy cơ đối với thai.
WHO
sẽ tiếp tục theo dõi tình hình và sẽ cung cấp
những thông tin lâm sàng mới cập nhật quan
trọng có liên quan đến liều tối ưu và thời
gian điều trị bằng oseltaminvir cho người nhiễm
H5N1.
Dự
phòng
Bằng
chứng về hiệu quả của oseltamivir trong điều
trị dự phòng bệnh H5N1 dựa trên kết quả của
các thử nghiệm lâm sàng về phòng cúm thông thường
ở bệnh nhân cao tuổi khoẻ mạnh và ở trẻ em.
Đối
với việc phòng bệnh cho những người trong gia đình
có tiếp xúc với bệnh nhân nhiễm H5N1, khuyến
nghị hiện nay là người lớn dùng liều 75mg/ngày,
điều trị trong 7-10 ngày tính từ ngày cuối cùng
có tiếp xúc nghi nhiễm. Trẻ em nên uống
oseltamivir dự phòng trong cùng khoảng thời gian
với liều lượng theo cân nặng giốn như trong
khuyến nghị phòng cúm theo mùa. Với người có
tiếp xúc nhiều lần hoặc kéo dài như nhân viên
y tế hoặc người tham gia tiêu huỷ gia cầm, có
thể cần liệu trình trước khi tiếp xúc, liệu
trình nhắc lại sau khi tiếp xúc hoặc điều trị
liên tục. Hiệu quả và độ an toàn của điều
trị dự phòng sau tiếp xúc đã được chỉ ra ở
trẻ ³
1 tuổi.
Hiện
nay, chưa có bằng chứng nào ủng hộ việc tăng
liều hoặc tăng thời gian điều trị dự phòng đối
với người có tiếp xúc một lần duy nhất với
H5N1. Nếu người có tiếp xúc bị sốt hoặc có các
triệu chứng biểu hiện nhiễm H5N1, thì nên dùng
liều điều trị đầy đủ.
Lúc
này, có rất ít thông tin về nhiều khía cạnh
quan trọng có thể ảnh hưởng đến quyết định
điều trị dự phòng và điều chỉnh liều
oseltamivir ở người bị bệnh trong khi đang điều
trị dự phòng. Nếu một người bị bệnh hô
hấp có sốt trong khi điều trị dự phòng, nếu có
thể, họ cần được lấy mẫu bệnh phẩm để
chẩn đoán virus, và đồng thời lấy mẫu máu để
đo nồng độ thuốc sau này.
Để
đánh giá hiệu quả của điều trị dự phòng,
những người uống thuốc dự phòng cần được
theo dõi trong các nghiên cứu được thiết kế
tốt bao gồm các nhóm đối chứng để xác định
hiệu quả của liều dự phòng hiện nay.
Để
tích luỹ thêm thông tin quan trọng về cách dùng
oseltamivir, điều quan trọng là tất cả những người
đang điều trị dự phòng cần được theo dõi
về tác dụng phụ. Những tác dụng phụ nghi ngờ
cần được thông báo cho nhà sản xuất và cho
trung tâm quốc gia theo dõi về phản ứng có hại
của thuốc.
Q.
Liên - cimsi
(Theo
Who.int, 17/3/2006)
|
