Trang chủ
CHUYÊN TRANG
CÁC BỆNH CÚM
Chủng virus đang tấn công nhóm người nguy cơ cao
VIRUS VÀ BỆNH GAN
Thiếu kali dễ bị bệnh gan
BỆNH LAO
Nhiều thách thức trong phòng, chống lao
BỆNH TIM MẠCH
Nhịp tim bất thường tăng nguy cơ mất trí nhớ
HIV/AIDS
Người nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV sẽ được hỗ trợ vay vốn
SỨC KHỎE SINH SẢN
Có con sau 19 lần sảy thai
SỨC KHỎE VỊ THÀNH NIÊN
Trang bị kiến thức giới thông qua câu lạc bộ

LIÊN KẾT
Đau buốt đầu (30/11/2010) Trang in Trang in

Vào lúc này hay lúc khác, hầu hết mọi người đều bị đau đầu. Một số người chỉ đau ở mức độ vừa phải trong khi một số trường hợp đau dữ dội và ảnh hưởng chức năng hoạt động. Dù là đau kiểu gì đi nữa thì cũng không ai mong muốn nó.

Trong hầu hết các trường hợp đau đầu, thậm chí đau đầu nặng, cũng không phải là hậu quả của bất kỳ bệnh tiềm ẩn nào. Thực tế, đa số trường hợp là đau đầu nguyên phát, là loại đau đầu không do một bệnh đặc hiệu nào. Chúng bao gồm: chúng đau nửa đầu, đau đầu do căng thẳng thần kinh và đau đầu vùng.

Buốt đầu, kiểu có một cơn đau nhói đột ngột một bên đầu -  tương đối hiếm gặp, chỉ dưới 1% dân chúng mắc phải. 85% số người bị đau đầu vùng là nam giới. Đau đầu vùng ít gặp hơn nhiều nhưng tồi tệ hơn nhiều so với đau nửa đầu.

Mặc dù buốt đầu có thể làm yếu sức tạm thời, nhưng nó không gây tổn thương vĩnh viễn. Bệnh này không gây biến chứng hoặc dẫn tới các bệnh khác. Các phương pháp chữa bệnh không thể giúp bạn tránh được bệnh buốt đầu nhưng nó có thể giúp bạn làm giảm mức độ đau và rút ngắn thời gian đau.

Loại đau đầu khác nhau gây ra kiểu đau khác nhau. Đau đầu căng thẳng thường là đau âm ỉ, đau thít chặt có thể liên quan đến trán, da đầu, sau cổ và 2 bên...

Dấu hiệu và triệu chứng

Đau buốt đầu thường có dấu hiệu và triệu chứng ở một bên đầu. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:

Đau buốt hoặc đau thiêu đốt dữ dội, thường được mô tả như cảm giác dao đâm hoặc dùi nung trong hoặc xung quanh một bên mắt hoặc thái dương, thỉnh thoảng lan ra trán mũi má hoặc răng lợi và hàm trên.

  • Mắt đỏ ngầu hoặc cay mắt

  • Tắc mũi hoặc chảy nước mũi

  • Đồng tử co nhỏ

  • Mí mắt rũ xuống

  • Mặt đỏ ửng

  • Đổ mồ hôi liên tục

Đau buốt đầu xảy ra nhanh chóng. Cơn đau thường tăng dần trong 5 - 10 phút tới đỉnh điểm và kéo dài từ 30 phút đến 3 giờ. Buốt đầu thường xảy ra 2 đến 3 tiếng sau khi ngủ, thường trong giai đoạn ngủ đặc trưng bởi cử động mắt nhanh (REM). Những cơn đau có thể khiến bạn thức giấc lúc nửa đêm hoặc sáng sớm. Tuy nhiên, chúng có thể xảy ra bất cứ thời điểm nào. Thường xảy ra lặp đi lặp lại vào cùng thời điểm trong ngày.

Đau buốt đầu có thể xảy ra trong nhiều ngày, nhiều tuần hoặc nhiều tháng trước khi thuyên giảm. Việc thuyên giảm có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều năm giữa các cơn đau. Buốt đầu thường xảy ra thành từng cơn (từng đợt). Buốt đầu có thể xảy ra vào bất cứ thời điểm nào không báo trước (mãn tính) kéo dài một năm hoặc nhiều hơn mà không thuyên giảm. Giai đoạn mạn tính có thể bắt đầu sau một thời kỳ bị các cơn đau gián đoạn.

Nguyên nhân

Mặc dù chưa rõ nguyên nhân nhưng nghiên cứu cho rằng hoạt động bất thường của vùng dưới đồi (hypothalamus), vùng não điều khiển thân nhiệt, có thể là nguyên nhân gây buốt đầu. Vùng dưới đồi kiểm soát các chức năng cơ thể như ăn ngủ và hành vi tính dục, duy trì thân nhiệt và cân bằng hóa học, và điều tiết hocmon. Vùng dưới đồi dường như có hoạt động trong cơn đau buốt đầu ở ở nửa đầu xảy ra cơn đau.

Yếu tố nguy cơ

Không như chứng đau nửa đầu, thường gặp ở nữ giới nhiều hơn, buốt đầu xảy ra chủ yếu ở nam giới. 85% người bị đau buốt đầu là nam giới tuổi từ 20 - 50. Nhiều người bị bệnh là người nghiện thuốc lá nặng. Rượu có thể thúc đẩy cơn đau nếu bạn có nguy cơ đau. Đau buốt đầu thường không có tiền sử gia đình.

Khi nào cần đi khám

Đau đầu, ngay cả khi đau dữ dội thường không phải là hậu quả của một bệnh. Tuy nhiên, đôi khi đau đầu có thể báo hiệu một bệnh nặng tiềm ẩn như u não hoặc phình mạch. Hãy cho bác sĩ biết về mọi chứng đau đầu của bạn. Nếu bạn có tiền sử đau đầu, hãy đi khám nếu kiểu đau thay đổi hoặc đau đột nhiên khác đi.

Ngoài ra, hãy đi khám hoặc tới phòng cấp cứu ngay nếu bạn có các dấu hiệu và triệu chứng sau:

  • Đau đầu dữ dội đột ngột, thường như sét đánh

  • Đau đầu kèm theo sốt, cổ cứng, phát ban, lú lẫn tinh thần, động kinh, nhìn đôi, mệt mỏi, liệt hoặc nói khó, có thể là dấu hiệu của một số vấn đề, bao gồm đột quỵ, viêm màng não, viêm não hoặc u não.

  • Đau đầu sau chấn thương đầu, thậm chí nếu chỉ ngã hoặc va chạm nhẹ, đặc biệt nếu đau tăng dần.

  • Đau đầu kinh niên, đau liên tục và đau tăng sau khi ho, gắng sức, mệt mỏi căng thẳng hoặc cử động đột ngột

  • Bắt đầu khởi phát đau đầu mới sau 40 tuổi

Hãy gọi bác sĩ nếu con bạn bị đau đầu dữ dội hoặc đau khiến trẻ phải nghỉ học hoặc ngừng các hoạt động khác. Trẻ em còn quá nhỏ để nói cho bạn biết triệu chứng bệnh. Trẻ có thể khóc, ôm đầu chỉ vào chỗ bị đau nặng.

Sàng lọc và chẩn đoán

Đau buốt đầu có kiểu đau và mô hình cơn đau đặc trưng. Chẩn đoán dựa vào mô tả của bạn về cơn đau, bao gồm triệu chứng, vị trí, mức độ đau và các triệu chứng liên quan. Tần số và thời gian đau cũng là các yếu tố quan trọng.

Nếu bạn bị đau đầu mãn tính hoặc đau đầu tái phát, bác sĩ có thể sử dụng một số phương pháp để xác định loại đau và nguyên nhân đau đầu.

Thăm khám và xét nghiệm

  • Khám thần kinh: giúp các bác sĩ phát hiện dấu hiệu thực thể của đau buốt đầu. Đôi khi đồng tử mắt co nhỏ hơn hoặc mí mắt rũ xuống ngay cả giữa các cơn đau.

  • Xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh: Nếu bạn bị đau đầu phức tạp hoặc đau đầu khác thường hoặc có kết quả khám thần kinh bất thường, bạn có thể phải làm xét nghiệm chẩn đoán khác để loại trừ các nguyên nhân gây đau đầu dữ dội khác như khối u hoặc phình mạch. Hai xét nghiệm hình ảnh não thông thường là chụp cắt lớp vi tính (CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI). Chụp CT cung cấp hình ảnh tổng thể về não. MRI thì đưa ra các hình ảnh rõ nét hơn về não.

Theo dõi đau đầu

Một trong những điều có ích nhất mà bạn có thể làm là lưu giữ sách báo, tạp chí về bệnh đau đầu trong ít nhất 2 tháng. Khi bạn bị đau đầu, hãy kiểm tra các thông tin sau

  • Mô tả cơn đau

  • Mức độ đau

  • Vị trí đau

  • Thời gian đau

  • Các thuốc đang dùng

Điều trị

Không may là hiện vẫn chưa có phương pháp nào chữa khỏi bệnh đau buốt đầu. Mục tiêu điều trị là giúp giảm mức độ đau và rút ngắn thời gian đau.

Thuốc

Các thuốc giảm đau không cần kê đơn nói chung không hiệu quả, thường thời gian để thuốc phát huy tác dụng dài hơn thời gian bị đau. Tuy nhiên, một vài loại thuốc kê đơn có thể làm giảm đau. Các thuốc này gồm có:

  • Ergotamin (Ergomar): thuốc có tác dụng giảm đau nhờ làm giảm sung huyết mạch máu ở ngoài não và trong da đầu. Ergotamin là thuốc giảm đau hiệu quả với một số người. Các bác sĩ cũng kê đơn thuốc này để ngăn ngừa các cơn đau trong thời gian ngắn. Tuy nhiên phải hạn chế liều để tránh tác dụng phụ.

  • Thuốc ức chế kênh canxi. Nhiều người nhận thấy các chất chẹn kênh canxi như verapamil (calan, verelan) có tác dụng phòng chống đau buốt đầu. Các loại thuốc này giúp làm giãn cơ thành mạch.

  • Lithi (Lithobid). Thuốc có hiệu quả trong giai đoạn mãn tính của đau buốt đầu. Bác sĩ có thể chỉnh liều để tránh tác dụng phụ như run hoặc buồn ngủ.

  • Corticosteroid. Các thuốc chống viêm corticosterroid như prednison (Deltason, Prednison, Intensol) thường được bác sĩ kê đơn để điều trị buốt đầu.

  • Oxy: Hít oxy 100% trong vài phút thường làm giảm đau và có thể làm giảm tần suất các cơn đau buốt đầu hay xảy ra chủ yếu vào ban đêm.

  • Thuốc chữa đau nửa đầu: Nếu được tiêm vào lúc có dấu hiệu đầu tiên của cơn đau, Sumatriptan (Imitrex) một loại thuốc được dùng để điều trị đau nửa đầu, cũng có thể làm giảm cơn đau trong bệnh đau buốt đầu.

  • Thuốc tê tại chỗ: Dùng thuốc gây tê tại chỗ như lidocain (xylocain) có thể có tác dụng chữa buốt đầu khi dùng dạng ống xịt mũi.

  • Độc tố botulinum (Botox): Tiêm Botox, độc tố chống nếp nhăn vào trong da đầu có thể làm giảm đau cho một số người bị đau buốt đầu không đáp ứng điều trị thông thường. Cần có nghiên cứu lớn hơn để khẳng định điều này.

Đau buốt đầu mãn tính có thể khiến bạn phải dùng từ 2 loại thuốc trở lên.

Phẫu thuật và tia xạ

Phẫu thuật, hiếm khi cần, làm giảm giảm đau ở khoảng 2/3 số người bị bệnh đau buốt đầu mãn tính. Tuy nhiên, có thể xảy ra tình trạng yếu cơ hàm hoặc mất cảm giác một số vùng trên mặt và đầu. Các thủ thuật phẫu thuật cho bệnh nhân đau buốt đầu bao gồm:

  • Phẫu thuật thông thường: Để giảm đau trong bệnh đau buốt đầu mãn tính, bác sĩ có thể phẫu thuật cắt hoặc phá hủy một vài dây thần kinh trên mặt. Cắt dây V, là dây thần kinh lớn tạo giác quan cho phần lớn khuôn mặt - là một nỗ lực lớn trong điều trị đau buốt đầu. Thủ thuật này đạt kết quả hạn chế.

  • Tia xạ: Chiếu chùm tia xạ cường độ mạnh vào dây số V có thể hiệu quả cho người không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác. Tia xạ không phải là liệu pháp hay dùng cho bệnh đau buốt đầu và cần nghiên cứu thêm để chứng minh tính hiệu quả của nó.

Phòng ngừa

Vì chưa rõ nguyên nhân gây đau buốt đầu nên bạn không thể ngăn được cơn đau đầu tiên. Tuy nhiên, nếu bị chẩn đoán là đau đầu vùng bạn có thể tự làm giảm nguy cơ bị các cơn đau tiếp thep bằng cách kiêng rượu, vì rượu thường khiến đau buốt đầu xảy ra sớm.

Kỹ năng đối phó

Sống chung với buốt đầu là điều khó khăn. Ngoài triệu chứng thể chất, đau mãn tính thường thấy trong đau đầu vùng khiến bạn lo lắng hoặc phiền muộn. Cuối cùng, nó ảnh hưởng đến quan hệ của bạn với bạn bè và gia đình, năng suất làm việc và chất lượng cuộc sống nói chung.

Bạn có thể tới chuyên gia tư vấn hoặc bác sĩ để được giúp đỡ đối phó với hậu quả của chứng có thể. Hoặc bạn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ và am hiểu từ nhóm hỗ trợ đau buốt đầu. Mặc dù các nhóm hỗ trợ không phải phù hợp với tất cả mọi người nhưng họ là nguồn thông tin tốt. Thành viên trong nhóm thường biết về liệu pháp điều trị mới nhất và thường chia sẻ kinh nghiệm của chính mình. Nếu bạn quan tâm, bác sĩ có thể giới thiệu cho bạn một nhóm ở nơi bạn sống.

Người xử lý: Trọng Duy

Tin cùng chuyên mục
Acetaminophen (29/11/2010)
Thuốc tiêm (29/11/2010)
Các opioid (29/11/2010)
Tramadol (29/11/2010)
Đau lưng (29/11/2010)
Đau chi ma (29/11/2010)
CHUYÊN MỤC LIÊN QUAN
TIN ĐỌC NHIỀU
ĐĂNG NHẬP
Tên đăng nhập
Mật khẩu
Đăng ký
KHẢO SÁT
Đánh giá của bạn về chất lượng các tạp chí y học VN



TRA CỨU NHANH


Từ khóa


THỐNG KÊ TRUY CẬP
Lượt truy cập:
Đang xem: 44

BỘ Y TẾ
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN-THƯ VIỆN Y HỌC TRUNG ƯƠNG
 
ÐT: 04.37.36.83.15;    Fax: 04.37.36.83.19;     Email: cimsi@cimsi.org.vn    Địa chỉ: ngõ 135 Núi Trúc - Ba Ðình - Hà Nội, Việt Nam
Phụ trách: Tiến sĩ, Bác sĩ Lương Chí Thành   Giấy phép
249/GP-CBC