Nhãn là một loại quả không những ngon miệng mà còn có tác dụng chữa bệnh.

Từ lâu, với việc xác định long nhãn (vị thuốc chế từ cùi quả nhãn) vị ngọt tính ôn, tác dụng bổ dưỡng tâm tì, dưỡng huyết an thần nên y học cổ truyền đã dùng long nhãn sử dụng trong một số bài thuốc với tác dụng bổ dưỡng an thần.

Những bài thuốc tiêu biểu được chế biến từ nhãn, gồm:

- Chữa chứng mất ngủ, hồi hộp, hay quên: Dùng 100 g cùi nhãn và 100 g gạo nếp loại ngon, cho thêm nước nấu thành cháo, có thể cho thêm đường phèn hoặc mật ong. Ăn vào buổi sáng hoặc buổi tối.

- Chữa suy nhược cơ thể, thiếu máu: 15 g long nhãn, 20 g hạt sen, 15 g hồng táo, 15 g đậu phộng và 50 g gạo nếp loại ngon. Dùng những nguyên liệu trên để nấu cháo, có thể thêm đường phèn hoặc mật ong.

- Chữa tâm thận hư nhược: Lấy 250 g long nhãn ngâm vào nửa lít rượu loại ngon. Khoảng 2 tuần là dùng được. Mỗi tối trước khi đi ngủ, dùng một ly nhỏ (30 ml).

Bài thuốc chữa khối u thông dụng

Thành phần: Cùi nhãn 10-25 gam, chè xanh 1-1,5 gam.

Cách chế: Nhãn hấp chín, cho vào cốc to cùng với chè xanh, đổ 100 ml nước sôi.

Công hiệu: Có tác dụng điều trị bổ trợ đối với các bệnh u bướu.

Cách dùng: Mỗi ngày 1 thang, chia 3 lần uống lúc nước còn ấm nóng.

Ngoài ra, kinh nghiệm điều trị còn cho thấy sử dụng nhãn sẽ rất hiệu quả trong các trường hợp sau: Trị tiêu chảy do tì hư (30 quả long nhãn khô cùng 3 – 5 lát gừng tươi. Dùng hai thứ nấu nước để uống trong ngày); chữa suy nhược thần kinh (long nhãn và khiếm thực, mỗi thứ 20 g, nấu lấy nước uống); chữa chảy máu do chấn thương (dùng hạt long nhãn khô tán mịn rồi đắp lên vết thương); chữa phỏng (lấy vỏ trái nhãn khô tán thành bột rồi trộn với dầu vừng, bôi lên chỗ phỏng).

Do hiện có một số người sử dụng lưu huỳnh hoặc hóa chất bảo quản để giữ tươi nên khi mua nhãn, chọn loại có cuống còn xanh, không mua những nhãn có vỏ trắng sạch, đã rụng cành hoặc có dấu hiệu thối nhũn. Mua nhãn về nên hòa muối vào nước sạch để rửa. Khi ăn tuyệt đối không được cho nhãn vào miệng cắn, bởi vỏ nhãn có nhiều nấm, mốc và vi khuẩn, thậm chí có cả hóa chất.

Bài thuốc từ hạt nhãn

Ngoài cùi nhãn, hạt nhãn có thể chữa trị rất nhiều chứng bệnh, kể cả một số bệnh khó chữa như sa đì, bí tiểu tiện... đặc biệt là vết thương lâu liền.

Hạt nhãn (long nhãn hạch) chứa tinh bột, saponin, chất béo và tanin, tính vị hơi đắng, chát, bình, có công năng và chủ trị: Cầm máu trong đau dạ dày, vết thương bỏng, vết thương ra máu, đau sán khí, bị thương ngoài da chảy máu.

Bí tiểu tiện: Hạt nhãn 12g gọt bỏ vỏ đen bên ngoài, giã nát sắc với nước, uống dần từng ít một. Tiểu tiện thông rồi, muốn cho tiểu bớt đi thì sắc cùi long nhãn uống.

Kẽ ngón chân lở ngứa: Hạt nhãn cạo bỏ vỏ đen, thái mỏng, phơi khô, tán mịn, rắc vào chỗ vết thương.

Vết thương không liền miệng: Hạt nhãn gọt bỏ vỏ đen tán thành bột mịn. Rửa sạch vết thương, sau đó rắc bột hạt nhãn vào băng lại.

Sa đì (sinh dục bị sưng to, xệ xuống, đau nhức): Dùng hạt nhãn, hạt vải, tiểu hồi hương 3 thứ lượng bằng nhau đem tán mịn ngày uống 2 - 3 lần, mỗi lần 3 - 4 chiêu thuốc bằng rượu hoặc nước sắc vị thuốc thăng ma.

PhungLan.CHITI

Tổng hợp từ Internet