Giai thoại lịch sử có cách thể hiện hấp dẫn, lôi cuốn.

Trong việc dạy và học lịch sử hiện nay, có một vấn đề thường được nhắc đến là thiếu tính hấp dẫn. Bình thường, các chương trình giáo khoa môn Sử đều bám theo chính sử để đảm bảo độ chính xác, tuy nhiên với lứa tuổi học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, chính sử lại thường được xem là khô khan.

Song song với chính sử, còn có một thể loại văn chương khác, dựa trên sử nhưng có cách thể hiện, chi tiết hấp dẫn hơn, lôi cuốn người đọc hơn. Đó là giai thoại, những chuyện hay và lạ được truyền tụng trong mọi tầng lớp dân gian.

Cũng như các truyện cổ tích, tiếu lâm, phong dao, tục ngữ… giai thoại cũng là một sản phẩm văn nghệ tiêu biểu cho tình cảm và nếp sống của một dân tộc. Tuy nhiên, giai thoại là những chuyện có thật, từ những nhân vật có tên tuổi và sự kiện rõ ràng. Qua những giai thoại, các nhân vật, sự kiện lịch sử trở nên sống động hơn. Với lứa tuổi học sinh, giai thoại góp phần không nhỏ tạo nên thói quen, sự yêu thích với lịch sử cũng chính nhờ sự hấp dẫn đó.

Chính vì thế, NXB Tổng hợp TPHCM vừa cho ra mắt bạn đọc một bộ sách gồm 8 cuốn với nhan đề Giai thoại lịch sử Việt Nam do tác giả Kiều Văn tuyển chọn. Tuyến thời gian lịch sử của bộ sách bắt đầu từ thời vua Hùng Vương dựng nước với câu chuyện Hùng Vương nhường ngôi và cột đá thề Thục Phán và kết thúc với những nhân vật lịch sử của giai đoạn giữa thế kỷ 20 với giai thoại về Trái tim hóa ngục bất hoại của hòa thượng Thích Quảng Đức.

Khác với nhiều bộ sách giai thoại thường tập trung vào một dạng nhân vật như chính trị, quân sự, văn hóa… Bộ Giai thoại lịch sử Việt Nam kể về các nhân vật lịch sử một cách đa dạng, trong đó có những vị vua, những vị tướng, các chí sĩ, danh nhân văn hóa, những nhà tư tưởng… Tác giả Kiều Văn đã tham khảo rất nhiều tài liệu xưa và nay, sắp xếp, hiệu chỉnh, dịch thuật và trình bày theo quan điểm riêng, trong đó nhấn mạnh yếu tố văn học của thể loại giai thoại mà như tác giả khẳng định là phải gây được những rung động thẩm mỹ và để lại ấn tượng sâu trong lòng bạn đọc.

Tuy nhiên, do quá bao quát toàn lịch sử nên dù có đến 8 tập nhưng số lượng nhân vật, giai thoại được giới thiệu cũng rất ít so với muôn vàn các nhân vật lịch sử đất nước. Đặc biệt, ở giai đoạn chống Pháp, chống Mỹ, tác giả chỉ giới thiệu các nhân vật văn hóa, dù do đặc trưng của thời kỳ này nên các nhân vật văn hóa đều liên quan ít nhiều đến chính trị thì đây cũng là một cố gắng tuy chưa thỏa đáng, chưa đầy đủ.

Tuy còn giới hạn ở số lượng nhân vật lịch sử được giới thiệu nhưng Giai thoại lịch sử Việt Nam cũng phần nào giúp bạn đọc cảm nhận gần gũi hơn với một số nhân vật lịch sử của đất nước. 

Thu Hiền.CHITI

sggp.org.vn